Geleceğin Yapı Taşları: Dijital BIM Standartları, Kırsal Hafıza ve Koruma Disiplini
Yapı sektörü ve mimarlık dünyası, bir yandan dijital veri yönetimi ve standartlaştırılmış BIM süreçleriyle geleceğin tasarım araçlarını zorunlu kılarken, diğer yandan geleneksel mirasın korunması ve belgelenmesinde özgün saha çalışmalarının değerini yeniden tanımlıyor. Bu hafta mimarlık gündemi; yasal mevzuatlardaki dijital dönüşüm hamlelerinden, kırsal belgeleme projelerindeki etik kriterlere ve koruma kuramlarına kadar geniş bir yelpazede şekilleniyor.
Dijital Tasarımda Yeni Dönem: BIM ve IFC Standartları Proje Uygulamalarına Giriyor
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan yönetmelik doğrultusunda, yapı ruhsatı başvurularında teslim edilecek mimari, statik, elektrik ve tesisat projelerinin dijital ortamda hazırlanmasına ilişkin standartlar belirlendi. Yapı ruhsatı eki 2B çizimler ve raporlar için PDF/A formatı zorunlu kılınırken; 3B sayısal yapı modellerinin TS EN ISO 19650 standartlarına uygun olarak BIM tabanlı ve TS EN ISO 16739-1 uyarınca açık veri paylaşımı sağlayan IFC formatında sunulması gerekecek.
1 Eylül 2027 tarihinde yürürlüğe girecek olan düzenleme, kademeli bir geçiş takvimiyle belediye nüfusları ve yapı inşaat alanlarına göre 2033 yılına kadar tüm sektöre yaygınlaştırılacak. Bu dönüşüm, tasarım disiplinler arası veri uyumunu artırırken, proje müellifleri için BIM modellerinden üretilmiş uyumlu CAD paftalarının teslimini yasal bir yükümlülük haline getiriyor.
Kırsal Mimarlık Atlası: Özgün Saha Çalışmaları ve Yapay Zeka Etik Sınırları
TMMOB Mimarlar Odası tarafından yürütülen "Türkiye'nin Kırsal Mimarlık Atlası" 2. Açık Çağrı sürecinde gelen yoğun talepler üzerine son başvuru tarihi 15 Eylül 2026'ya uzatıldı. Türkiye'nin coğrafi bölgelerindeki tehdit altındaki veya belgelenmemiş kırsal mimarlık mirasını kayıt altına almayı hedefleyen çalışma, araştırmacıların özgün alan incelemelerine dayanıyor.
Projeye sunulacak vaziyet planı, kat planı, kesit ve detay çizimlerinde tamamen saha çalışmasına dayalı üretimler beklenirken; çizim ve görsellerde yapay zeka kullanımı kesinlikle yasaklanmıştır. Araştırma veya metin yazımı süreçlerinde üretken yapay zeka araçlarından faydalanılmış olması durumunda ise bunun "Giriş" bölümünde kullanılan araç adı ve sürüm numarasıyla açıkça beyan edilmesi şart koşuluyor. İlgili şablonlara ve başvuru koşullarına Kırsal Mimarlık Platformu ile TMMOB Mimarlar Odası resmi sitelerinden ulaşılabiliyor.
Kuramdan Uygulamaya Mimaride Koruma Seminerleri
TMMOB Mimarlar Odası Sürekli Mesleki Gelişim Merkezi (SMGM) 50. Dönem çalışmaları kapsamında hazırlanan "Kuramdan Uygulamaya Mimari Koruma" seminer dizisi başlııyor. 19 Eylül 2026 tarihinde yüz yüze gerçekleştirilecek olan "Kültür Varlıklarını Niçin Koruyoruz?" başlıklı 1. Modül, koruma kültürünü yerelden evrensel ölçeğe taşıyor.
Seminerde Prof. Dr. Zeynep Ahunbay'ın "Kültür Varlıklarını Niçin Koruyoruz? Yerelden Evrensele Koruma Kültürü" başlıklı sunumunun yanı sıra Doç. Dr. Nisa Semiz'in "Fener ve Balat'ta Sit Ölçeğinden Tekil Yapılara Bütüncül Koruma Uygulamaları" vakaları incelenecek. Katılım sağlamak isteyen mimarlar ve mimarlık öğrencileri Seminer Kayıt Formu üzerinden başvurularını yapabilirler.
Sektörel Yayınlar ve Mesleki Hafıza
Mimarlık yayıncılığında mesleki birikimi belgeleyen yayınlar okuyucuyla buluşmaya devam ediyor. Mimarlık eğitimi, konut, kentsel tasarım, kentsel dönüşüm ve afet krizleri gibi kritik temaları odağına alan Mimarlık Dergisi 450. Sayısı yayımlandı.
Aynı zamanda, oda çalışmalarını ve sektörel gelişmeleri içeren Mimarlar Odası E-Bülteni 2026/8 sayısı erişime açıldı. Geçmiş yayınlara ve e-bülten veritabanına erişmek isteyen araştırmacılar E-Bülten Arşivi adresini inceleyebilirler.